แป้นเกล็ด

            หลังคาแป้นเกล็ด เป็นหลังคาที่นำมาจากไม้สัก เพราะผ่าออกง่าย และมีเสี้ยนไม้เป็นร่อง มีคุณสมบัติให้น้ำไหลลงได้อย่างสะดวก หลังคาแป้นเกล็ดมีกรรมวิธีคล้ายกับการผ่าฟืน โดยใช้ไม้สักแก่ที่มีอายุประมาณ 30 – 40 ปี หน้ากว้างของไม้ประมาณ 6 – 7 นิ้ว ตัดไม้ออกเป็นท่อนๆ ความยาว ประมาณ 1 ศอก แล้วพักไว้รอจนไม้แห้ง ตัดส่วนเปลือกหรือกระพี้ออก แล้วใช้ขวานสับลงไปในเนื้อไม้แนวตรง จากนั้นใส่ลิ่มไม้ลงไปตามร่องที่บากไว้ แล้วตอกลงไปจนไม้แยกออกจากกัน ท่อนไม้ 1 ท่อนจะได้แป้นเกล็ดหลายแผ่น แล้วแต่ความหนาของแป้นเกล็ด

          การติดแป้นเกล็ดต้องทำให้ไม้มีตะขอ ด้วยการตอกตะปูลงไปที่หัวไม้ด้านใดด้านหนึ่ง หรือเจาะรูที่แผ่นหัวแป้นเกล็ดแล้วเสียบลิ่มไม้(แซว้ไม้) ลงไปให้ทะลุอีกด้าน เพื่อนำไปวางเกาะกับไม้ก้านฝ้า คล้ายกับปลายดินขอที่มีส่วนยื่นออกมา ปัจจุบันมีวิธีการยึดติดแป้นเกล็ดด้วยการเจาะรูที่ไม้ แล้วร้อยด้วยลวด นำไปมัดติดกับไม้ก้านฝ้าเลย ซึ่งจะช่วยให้ยึดติดได้คงทนถาวรยิ่งขึ้น  หลังคาแป้นเกล็ด  มีอายุการใช้งานนาน ทนต่อแรงกระแทก แต่ผุพังง่ายจากความชื้นและความร้อน

ข้อมูล : ฐาปนีย์ เครือระยา สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมและล้านนาสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่